سوالات متداول در رابطه با اسکولیوز (کجی ستون فقرات) و درمان آن

1

در این مطلب سوالات عمومی طرح شده، توسط بیماران از متخصصان ما در مرکز جامع توان‌بخشی امید که برای کمک به آموزش شما تا حد ممکن ارائه شده است. در صورتی که پس از بررسی این سوالات باز هم موارد ابهام در این رابطه برای شما وجود داشت، می‌توانید با شماره تلفن 02188898441 و 02188898440  تماس گرفته و با طرح سوالات خود، در صورت تمایل برای جلسه مشاوره هماهنگی لازم را انجام دهید.

این درمان چگونه بر کیفیت زندگی تاثیر می‌گذارد؟

بسیاری از افراد دچار اسکولیوز در ارتباط با ظاهر، وضعیت بدن، و تقارن اندام‌های خود نگران هستند و بسیاری از روش‌های درمان موجود نمی‌توانند بر روی این شرایط تاثیر خاص داشته باشند. در صورتی که این مسائل برای شما اهمیت دارند، مطمئن شوید پزشک معالج از این مسئله اطلاع داشته و به این ترتیب از روش‌هایی که برای اهداف شما مناسب است، برای درمان استفاده کند. برای مثال اگر استفاده از بریس بتواند تضمین 100 درصد برای جلوگیری از تشدید شرایط اسکولیوز باشد، بعضی نوجوانان ممکن است از این روش به خاطر تاثیر منفی آن بر شرایط اجتماعی و نیز تنها شدن فرد در بین دوستان و هم‌کلاسی‌ها، استفاده نکنند. به این ترتیب اگر استفاده از روش‌های درمان خاص بتواند از پیشرفت شرایط جلوگیری کرده و بهبود شرایط بیمار را به همراه داشته باشد، اما بطور همزمان باعث ایجاد مشکلات خاص برای وی شود، لازم است منافع و مضرات حاصل از درمان بررسی شده و در صورت فزونی منافع، از آن برای بیمار استفاده شود.

بهترین نتایج مورد انتظار در درمان اسکولیوز چگونه است؟

در اکثر موارد، اسکولیوز هیچ‌گاه بطور کامل درمان نمی‌شود، اما با استفاده از روش‌های درمانی مناسب می‌توان بطور موفقیت‌آمیز شرایط بیماری را مدیریت و کنترل کرد. به این ترتیب فرد می‌بایست از میزان بهبود شرایط خود بطور بالقوه اطلاع داشته باشد و نیز بداند روش‌های درمان ممکن است بر سایر جنبه‌های زندگی وی همچون سطح درد، عملکرد ریه، کیفیت خواب و فعالیت‌های فیزیکی تاثیرگذار باشد.

چگونه می‌توان از ابتلا به اسکولیوز مطلع شد؟

اسکولیوز یا انحراف ستون فقرات اغلب باعث ایجاد مشکلات ظاهری برای فرد می‌شود. به این ترتیب احتمالاً عدم تقارن مشهود در ناحیه کمر ایجاد شده یا یکی از شانه‌ها بطور مشخص بالاتر از شانه دیگر قرار می‌گیرد. در حقیقت این علائم اولین نشانه‌های ابتلای فرد به اسکولیوز هستند. در سنین بالاتر، این علائم اغلب در طول دوره رشد ایجاد شده و برای اعضای خانواده یا دوستان قابل تشخیص هستند. در بزرگسالانی که قبلاً مشکوک به ابتلا به اسکولیوز و ایجاد انحراف در ستون فقرات نبوده‌اند، اطلاع از کوتاه شدن قد در مقایسه با گذشته می‌تواند اولین نشانه از ایجاد این مشکل برای ستون فقرات باشد. به هر حال بررسی اسکن سه بعدی ستون فقرات توسط یک جراح ارتوپد متخصص در این حوزه می‌تواند ابتلای فرد را به بیماری اسکولیوز در سنین مختلف بطور دقیق مشخص نماید.

آیا ممکن است ابتلا به اسکولیوز به دلیل مصرف غیرکافی شیر یا مصرف بیش از حد غذاهای غیرسالم باشد؟

خیر. هر چند برخی افراد به خاطر ابتلا به سایر بیماری‌های استخوانی دچار اسکولیوز و مشکلات ناشی از آن می‌شوند، انواع عادی اسکولیوز ارتباطی با این شرایط ندارند. علاوه بر این، در حالت عادی افرادی که از یک رژیم غذایی عادی استفاده می‌کنند، احتمالاً به مقدار لازم از طریق رژیم غذایی خود کلسیم دریافت می‌کنند و این کلسیم به مقداری است که در صورت مصرف روزانه شیر در اختیار بدن قرار می‌گیرد. به همین خاطر در این شرایط نباید سطح کلسیم در استخوان‌ها به صورت غیر عادی پایین باشد. مصرف بیش از حد غذاهای غیرسالم نیز یک عادت بد است، زیرا می‌تواند باعث افزایش وزن شده و این غذاها نمی‌توانند به مقدار کافی ویتامین‌ها و مواد معدنی مورد نیاز را در اختیار بدن قرار دهند. به هر حال، تاکنون رابطه مستقیم بین مصرف این غذاها و ابتلا به اسکولیوز مشاهده نشده است.

آیا اسکولیوز دردناک است؟

معمولاً، ایجاد خمیدگی محدود در ناحیه کمر باعث ایجاد درد نمی‌شود. به هر حال، خمیدگی زیاد می‌تواند با مقداری درد و ناراحتی برای بیمار همراه باشد. در این شرایط نه تنها ستون فقرات خم شده و چرخش می‌کند، دنده‌های سینه و تیغه‌های شانه نیز در نتیجه این شرایط در موقعیت نامناسب قرار خواهند گرفت. به این ترتیب انجام فعالیت‌های مختلف می‌تواند باعث ایجاد درد و ناراحتی در ناحیه کمر شود. علاوه بر این، با گذشت زمان، انحنای زیاد در ستون فقرات می‌تواند باعث ایجاد تغییر در مفاصل این ناحیه از بدن و ابتلای فرد به آرتروز شود. در واقع ابتلا به بیماری آرتروز نیز می‌تواند برای بیمار با درد همراه باشد.

چرا کودکان به بیماری اسکولیوز مبتلا می‌شوند؟

به دلایل مختلف کودکان به بیماری اسکولیوز مبتلا می‌شوند. رایج ترین دلیل ابتلا به این بیماری در کودکان مربوط به نارسایی‌های ژنتیک است که باعث ایجاد نقص در بخش‌های مختلف ستون فقرات می‌شود. به هر حال دلیل دقیق ایجاد این شرایط هنوز مشخص نیست، اما همواره احتمال دارد در نتیجه این شرایط کودک دچار این مشکل شود. علاوه بر این بعضی کودکان به صورت مادرزادی با شرایط اسکولیوز به دنیا می‌آیند. در اصطلاح به این شرایط اسکولیوز مادرزادی گفته می‌شود. به این ترتیب با تشکیل نامناسب یک یا چند بخش از مهره‌های ستون فقرات، به تدریج ظاهر خمیده و غیر عادی برای آن ایجاد می‌شود. در بعضی شرایط دیگر کودکان به خاطر مجموعه‌ای از بیماری‌های عصبی یا عضلانی به این مشکل دچار می‌شوند. به هر حال صرف نظر از علت ایجاد این شرایط، نتایج حاصل از آن می‌تواند با تغییر شکل و نقص ستون فقرات همراه باشد. این نقص در ادامه می‌تواند برای دنده‌ها، اندام‌های داخلی و ظاهر بدن مشکل ایجاد کند.

با استفاده از روش‌های درمان مناسب تا چه میزان می‌توان انتظار بهبود در شرایط بیماری را داشت؟

جواب این سوال به شدت و سفتی یا خشکی بخش آسیب دیده ستون فقرات قبل از عمل جراحی بستگی دارد. علاوه بر این بهبود افراد در سنین کودکی و نوجوانی معمولاً بسیار بیشتر از مقدار بهبود در سنین بزرگسالی می‌باشد. دلیل مشاهده این شرایط در افراد بزرگسال اینست که ستون فقرات آنها با گذشت زمان به خاطر از بین رفتن دیسک‌ها و تشکیل زائده‌های استخوانی سفت شده و قابلیت انعطاف‌پذیری خود را تا حدود زیادی از دست داده‌اند. اغلب، این درمان می‌تواند اصلاح شرایط را به میزان شصت تا هفتاد درصد در کودکان به همراه داشته باشد، اما میزان موفقیت این درمان برای افراد بزرگسال در حدود پنجاه درصد است.

آیا پس از عمل جراحی درمان اسکولیوز نیاز به فیزیوتراپی وجود دارد؟

استفاده از فیزیوتراپی پس از عمل جراحی به نظر جراح و نوع عمل جراحی انواع شده بر روی بیمار بستگی دارد. در صورتی که برای نگه داشتن ستون فقرات در موقعیت مناسب از ابزارهای خاص استفاده شده باشد، احتمالاً فیزیوتراپی و تمرین‌های حرکتی پس از گذشت چهار تا شش هفته از عمل جراحی برای بیمار تجویز خواهد شد. به هر حال، بسیاری از جراحان پس از گذشت سه ماه از عمل جراحی اجازه فیزیوتراپی را به بیمار خود می‌دهند یا برای این کار تا جوش خوردن کامل استخوان صبر می‌نمایند. توجه داشته باشید در اکثر موارد استفاده از روش‌های فیزیوتراپی برای افراد بزرگسال لازم و ضروری است.

انواع روش‌های فیزیوتراپی قابل استفاده برای اسکولیوز چه هستند؟

هدف اولیه فیزیوتراپی ایجاد امکان حرکت عضلات و مفاصل، آموزش نحوه صحیح راه رفتن، و نیز ساده‌سازی انجام فعالیت‌های ساده روزمره همچون حمام کردن، لباس پوشیدن، و رعایت بهداشت است. مرحله بعدی فیزیوتراپی بر ایجاد پایداری و افزایش قدرت عضلات مرکزی بدن برای حمایت از کمر و ستون فقرات متمرکز می‌باشد. علاوه بر این معمولاً در این شرایط به بیمار اطلاعات لازم درباره نحوه مراقبت از ناحیه کمر ارائه شده و تکنیک‌های مناسب برای بلند کردن اجسام به وی آموزش داده می‌شود تا به این ترتیب بتوان از ایجاد آسیب‌دیدگی‌های احتمالی بعدی جلوگیری کرد. برخی از درمان‌های فیزیوتراپی مورد استفاده در این شرایط عبارت از تمرین‌های کششی، تثبیت کمر، تقویت عضلات مرکزی بدن، حرکت‌های ایروبیک، و نیز آب‌درمانی است.

آیا نیازی به استفاده از انواع خاص تشک در تخت خواب وجود دارد؟

در این شرایط نیازی به استفاده از تشک‌های خاص در هنگام خواب نیست. به این منظور بهتر است از تشک‌های محکم یا نسبتاً سفت برای ایجاد حمایت لازم برای کمر استفاده شود. در این زمان بطور خاص استفاده از تخت‌های بیمارستان برای فرد ضروری نیست (به خصوص برای کودکان)، اما استفاده از این تخت‌ها ممکن است برای بزرگسالانی که عمل‌های جراحی پیشرفته‌تر انجام داده‌اند، مناسب و سودمند باشد. در این شرایط احتمالاً وارد شدن به تخت و خارج شدن از آن برای بیمار دشوار است و با استفاده از تخت‌های بیمارستانی می‌توان ارتفاع تخت را تنظیم کرده و انجام این کار را برای فرد بیمار ساده نمود.

تست بیدار کردن حین عمل (wake up test) چیست و چه زمان انجام می‌شود؟

تست بیدار کردن حین عمل برای بررسی وضعیت طناب نخاعی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این تست قبلاً در تمام عمل‌های جراحی ستون فقرات پس از انجام اصلاحات و ترمیم لازم انجام می‌شد. در واقع، پس از انجام ترمیم‌های مورد نیاز، تاثیر مواد بی حسی به مقداری کم می‌شود که بیمار بتواند به محرک‌ها با تکان دادن دست‌ها و پاهای خود واکنش نشان دهد. به این ترتیب هنگامی که عکس العمل مناسب نسبت به محرک‌ها در فرد مشاهده شد، بیمار بلافاصله به مراحل عمیق‌تر بی هوشی برگردانده می‌شود. افراد بیمار با از بین رفتن کامل تاثیر داروی بی هوشی چیزی از تست بیدار کردن حین عمل جراحی به خاطر نخواهند آورد. توجه داشته باشید امروزه از این روش در عمل‌های جراحی کمتر استفاده می‌شود، اما استفاده از آن در مواقعی که بررسی وضعیت ستون فقرات نشان دهنده یک نارسایی بوده یا هنگامی که نتایج بررسی‌ها به دلایل تکنیکی یا فاکتورهای مربوط به شرایط بیمار قابل اتکا نباشند، معمول و متداول است.

آیا در صورت ابتلا به اسکولیوز می‌توان بچه دار شد؟

بله، بیماران مبتلا به اسکولیوز می‌توانند به خانواده‌های عادی وارد شده و با زایمان طبیعی بچه دار شوند. به این ترتیب وضعیت ستون فقرات این افراد محدودیتی برای بچه دار شدن آنها ایجاد نمی‌کند. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره ابتلا به اسکولیوز و بارداری کلیک کنید.