علائم اسکولیوز: انحراف ظاهری ستون فقرات، درد و محدودیت حرکتی

از آنجایی که اکثر موارد انحراف ستون فقرات، خفیف تا متوسط و بدون علامت است، اسکولیوز به ندرت با علائم همراه است. برخی بیماران مبتلا به اسکولیوز از احساس درد در ناحیه کمر و گردن، علائم عصبی، مشکلات تنفسی و مشکلات اندام‌های داخلی رنج می‌برند. بااین حال همان‌طور که گفته شد، تعداد انگشت‌شماری از بیماران دچار انحراف ستون فقرات با این علائم روبه‌رو می‌شوند.

بیمارانی که دچار کمردرد و گردن درد بودند و تصادفاً اسکولیوز نیز داشتند، سال‌ها از ارزیابی تشخیصی صحیح محروم بودند و علائمشان غالباً به اشتباه به انحراف ستون فقرات نسبت داده می‌شد. بسیاری از این بیماران بدون دلیل در رنج و عذاب بودند، چرا که روش‌هایی برای درمان علت اصلی دردشان در دسترس بود، اما چون علت واقعی درد تشخیص داده نمی‌شد و در نتیجه درمان مناسب توصیه نمی‌شد، به ناچار بیماران با درد زندگی می‌کردند. اما زمانه تغییر کرده است و امروزه پزشکان می‌دانند که اسکولیوز عمدتاً عارضه‌ای بدون درد است که ناراحتی جسمی شدیدی را به بیماران تحمیل نمی‌کند. بنابراین تمام بیماران مبتلا به اسکولیوز که از کمردرد (دورسالژی) شکایت دارند، باید تحت معاینه جامعی قرار بگیرند، چرا که ممکن است علت کمردردشان عاملی به جز انحراف ستون فقرات باشد.

در این مقاله به معرفی علائم احتمالی اسکولیوز می‌پردازیم و بررسی می‌کنیم که چرا اکثر موارد اسکولیوز بدون علامت است.

همراه نبودن اسکولیوز با علائم


اکثر موارد اسکولیوز نشانه‌هایی را تولید می‌کنند که معمولاً دردناک نیستند. نشانه‌های معمول انحراف ستون فقرات عبارت است از:

  • قابل مشاهده بودن انحراف ستون فقرات از پشت
  • هم‌محور نبودن سر با بقیه بدن
  • هم‌ارتفاع نبودن شانه‌ها
  • جلوتر بودن یک شانه از شانه دیگر
  • هم‌ارتفاع نبودن مفصل‌های ران
  • جلوتر بودن یک مفصل ران از مفصل دیگر
  • هم‌اندازه نبودن پاها
  • برجسته‌تر بودن دنده‌های یک سمت
  • متمایل بودن بیمار به یک سمت
  • جلوتر قرار گرفتن سر از بدن

اکثر بیماران تغییرات اندامی فوق را در درجات بسیار جزئی تجربه می‎‌کنند. میزان انحراف در اکثر موارد اسکولیوز جزئی و کمتر از ده درجه است و انحراف به عنوان اسکولیوز واقعی درجه‌بندی نمی‌شود و در بسیاری موارد نیز میزان انحراف بین ده تا بیست درجه است و اسکولیوز، خفیف محسوب می‌شود. تمامی این عارضه‌ها بدون علامت هستند. بدن تغییرات ناشی از اسکولیوز خفیف را به نحو شگفت‌انگیزی جبران می‌کند و به بیمار اجازه می‌دهد تا قوی و سالم تمامی عملکردهای ممکن را علی‌رغم انحراف جزئی ستون فقرات ارائه دهد.

انحراف ستون فقرات فقط یکی از علائم متعدد یک عارضه است


 شاید فکر کنید که اسکولیوز همان انحراف ستون فقرات است، اما انحراف در واقع فقط یکی از نشانه‌ها و علائم متعدد اسکولیوز ایدیوپاتیک است. با در نظر گرفتن این نکته می‌توانیم علت پیشرفت اسکولیوز را پیدا کنیم و خود را فقط محدود به یک علامت خاص نکنیم.

اگرچه ایدیوپاتیک به معنای "علت نامشخص" است، اما می‌دانیم که ترکیبی از عامل‌های محیطی و استعداد ژنتیکی منجر به ابتلا به اسکولیوز می‌شود. عامل‌های خاص موجب می‌شوند که بدن واکنشی غیرعادی به هم‌ترازی ستون فقرات نشان بدهد، این اتفاق معمولاً در دوران نوجوانی رخ می‌دهد و در میان دختران شایع‌تر است.

مغز در حالت عادی به بدن می‌گوید که چگونه خودش را با نیروی جاذبه هم‌تراز کند و همان‌طور که رشد می‌کند، صاف باقی بماند. وضعیت ستون فقرات در اکثر کودکان یک واکنش عصبی خودکار است. مراکز مغزی کنترل کننده وضعیت ستون فقرات پیام‌هایی را به عضلات کودک ارسال می‌کنند و به آنها فرمان می‌دهند که ستون فقرات را صاف نگه دارند. به این ترتیب نوزاد یاد می‌گیرد که چطور بایستد و تعادلش را حفظ کند.

دیگر نشانه‌های اسکولیوز: درد و محدودیت تنفسی


دیگر نشانه های اسکولیوز

اما اگر کودک به اسکولیوز ایدیوپاتیک مبتلا باشد، مغز این پیام‌های عادی را به عضلات ارسال نمی‌کند. انحراف ستون فقرات غالباً در دوران جهش‌های رشدی سریع تشخیص داده می‌شود، چون در این زمان است که نقص ارتباطی مشخص می‌شود. محرک‎‌های محیطی استعداد ژنتیکی کودک را به اسکولیوز فعال می‌کند و به موجی از رخدادهای گوناگون دامن می‌زند. انحراف ستون فقرات نشانه اصلی است که ما متوجه آن می‌شویم، اما اسکولیوز نشانه‌ها و علائم دیگری نیز دارد که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • درد
  • افسردگی
  • کاهش کیفیت زندگی
  • مشکلات تنفسی
  • محدود شدن فعالیت بدنی
  • کاهش عملکرد اجتماعی

چنانچه میزان انحراف ستون فقرات ده درجه باشد، کودک ممکن است علائم فوق را تجربه کند یا مشکلش فقط انحراف ستون فقرات باشد. درد و علائم دیگر معمولاً در پی افزایش انحراف، بیشتر می‌شوند، به خصوص اگر انحراف از سی درجه تجاوز کند.

محدود نشدن به نشانه‌های آشکار اسکولیوز


زمانی که مغز نمی‌تواند موقعیت ستون فقرات را به خوبی کنترل کند، سر بیمار دچار اسکولیوز رو به جلو خم می‌شود و به تدریج قوس گردن را از دست می‌دهد. قفسه سینه تاب برمی‌دارد و می‌چرخد و قوس عادی ستون فقرات صاف می‌شود. وقتی از پهلو یا جلو به بیمار نگاه می‌کنیم، ستون فقرات در جایی که باید انحنا و قوس داشته باشد، صاف به نظر می‌آید. وقتی از بالا به بیمار نگاه می‌کنیم، متوجه چرخش غیرعادی ستون فقرات می‌شویم.

اسکولیوز حتی در مراحل اولیه اسکولیوز ایدیوپاتیک خفیف دارای مشخصه‌های اصلی زیر است:

  • کج شدن خط دید چشم
  • بالاتر بودن یک شانه از شانه دیگر
  • جلوتر قرار گرفتن یک شانه از شانه دیگر
  • بالاتر یا جلوتر بودن یک مفصل ران نسبت به مفصل دیگر
  • بالاتر بودن یک سمت قفسه سینه نسبت به سمت دیگر
  • وقتی از پهلو به بیمار نگاه می‌کنیم، خطی که از وسط گوش رد می‌شود با نوک شانه هم‌راستا نیست.
  • مرکز چشم‌ها در راستای افق هم‌تراز با مرکز مفصل‌های ران نیست.
  • بدن به یک سمت متمایل است.
  • یک پا کوتاه‌تر از پای دیگر است.
  • وقتی کودک کاملاً رو به جلو خم می‌شود، دنده‌هایش بیرون می‌زند.

مشکل اکثر روش‌های درمان اسکولیوز، به ویژه جراحی و بریس این است که در این روش‌ها فقط به علائم آشکار اسکولیوز، یعنی انحراف ستون فقرات توجه می‌شود و ستون فقرات با اعمال نیرو در موقعیت عادی قرار داده می‌شود. اما چون در واقع عملکرد مغز مشکل دارد، این روش‌ها نمی‌تواند از پیشرفت اسکولیوز جلوگیری کند.

پرسشهای متداول 


 آیا اسکولیوز قابل درمان است؟ 

اسکولیوز قابل درمان است و به دو روش جراحی و غیرجراحی که هر یک شامل تکنیک‌های گوناگون است، درمان می‌شود.

آیا بعد از درمان اسکولیوز قدبلندتر میشوم؟ 

بله، بسته به میزان انحراف ستون فقرات و میزان صاف‌تر شدن ستون فقرات بعد از درمان قدتان افزایش می‌یابد. افزایش قد بعد از اصلاح جراحی و غیرجراحی اسکولیوز قابل مشاهده است.

پزشکان چگونه اسکولیوز را درمان میکنند؟  

یکی از پرتکرارترین سوالاتی که درباره اسکولیوز پرسیده می‌شود، این است که چطور می‌توان اسکولیوز را درمان کرد. درمان‌های اسکولیوز را می‌توان به دو دسته روش‌های جراحی و غیرجراحی تقسیم‌بندی کرد.

جراحی اسکولیوز

جراحی اسکولیوز به دو روش اصلی جراحی فیوژن (خشک کردن) مهره‌های ستون فقرات و محدود کردن جسم مهره انجام می‌شود.

درمان غیرجراحی اسکولیوز

روش‌های غیرجراحی گوناگونی برای درمان اسکولیوز وجود دارد که پزشک بهترین آن‌ها را با توجه به سن بیمار در زمان شروع درمان انتخاب می‌کند. از پرکاربردترین درمان‌های غیرجراحی اسکولیوز می‌توان به بریس اسکولیوز، فیزیوتراپی و ورزش درمانی اشاره کرد. مراکز درمان اسکولیوز رویکرد جامعی شامل ابزار و تکنیک‌های گوناگون را نسبت به درمان غیرجراحی اسکولیوز اتخاذ می‌کنند.

چه زمانی اسکولیوز به درمان نیاز پیدا میکند؟ 

پزشکان درباره زمان ضرورت یافتن درمان اسکولیوز متفق‌القول نیستند. اکثر جراحان توصیه می‌کنند که درمان جراحی صرفاً زمانی انجام شود که انحراف چهل درجه یا بیشتر شده باشد. غالباً برای انحراف‌های کوچک ده تا بیست و پنج درجه اصلاً درمانی انجام نمی‌شود، چرا که بسیاری از پزشکان به اشتباه بر این باورند که اسکولیوز درمانی به جز جراحی ندارد و جراحی را نیز صرفاً برای انحراف‌های شدید توصیه می‌کنند. اما تردید کردن در درمان انحراف‌های کوچکتر منجر به تشدید انحراف می‌شود و در نهایت انحراف به حدی می‌رسد که دیگر حتی با جراحی هم قابل اصلاح نیست. هر نوع اسکولیوز یا انحراف بالاتر از ده درجه که در دوران رشد ستون فقرات تشخیص داده شود، باید در اولین فرصت و در زمانی که انحراف هنوز به طور کامل قابل اصلاح است، درمان شود.

به این پست امتیاز دهید.
هیچ رای ثبت نشده است