پیشگیری از اسکولیوز و انحنای ستون فقرات با حرکات اصلاحی، بریس و…

هنگامی که یک ستون فقرات طبیعی از پشت مشاهده می‌شود، صاف به نظر می‌رسد اما ستون فقراتی که تحت تاثیر بیماری اسکولیوز قرار داشته باشد، دارای انحنای جانبی یا انحراف یک طرف به طرف دیگر است که به صورت شکل S مانند یا C مانند ستون فقرات و چرخشی در استخوان‌های ‌کمر (مهره‌ها) مشاهده می‌گردد و به نظر می‌رسد فرد به یک طرف تکیه کرده باشد. اسکولیوز یا خمیدگی ستون فقرات با انحنای ستون فقرات ده درجه یا بیشتر، تعریف می‌شود. اسکولیوز نوعی ناهنجاری ستون فقرات است و نباید با موقعیت وضعی ضعیف اشتباه گرفته شود. انحنای ناشی از اسکولیوز در ستون فقرات ممکن است در طرف راست یا سمت چپ ستون فقرات یا در هر دو طرف آن در بخش‌های مختلف ظاهر شود. ممکن است ستون فقرات قفسه سینه (میانی) و ستون فقرات ناحیه لامبر (بخش پایینی کمر) تحت تاثیر اسکولیوز قرار بگیرد.

اسکولیوز ممکن است منجربه درد کمر و بسیاری از اسیب­های ستون فقرات شود . بنابراین پیشگیری از اسکولیوز بهتر از درمان آن است.جهت کسب اطلاعات بیشتر درباره اسکولیوز و یا رزرو نوبت در کلینیک امید با شماره تلفن­‌های ۰۲۱۸۸۸۹۸۴۴۴۰۲۱۸۸۸۰۱۸۰۰ تماس حاصل فرمایید.

 

اسکولیوز: دلایل و عوامل خطر


برخی از مردم بعلت نداشتن آگاهی از علل اسکولیوز دچار این عارضه می­شوند. و راه طولانی برای درمان پیش رو دارند. بنابراین کسب آگاهی از علت­های این عارضه در پیشگیری اسکولیوز نقش مهمی دارد. با هم به بررسی علل بپردازیم.

حدود ۹۰ درصد از تمام موارد اسکولیوز ، ایدیوپاتیک هستند. از این رو علت به وجود آمدن آن‌ها مشخص نیست. در ۱۰ درصد باقی مانده- اسکولیوز ثانویه- دلایل مختلفی وجود دارند که منجر به انحنای ستون فقرات می‌شوند.

اسکولیوز مالفورمیشن 

این شکل از اسکولیوز به دلیل ناهنجاری‌های مادرزادی بخش‌های انفرادی ستون فقرات ایجاد می‌شود به عنوان مثال:

  • بدنه گوه‌ای شکل مهره‌ها (ارتفاع متفاوت لبه‌ها)
  • شکاف مهره‌ها یا مهره‌های نیم شکافته
  • ناهنجاری مادرزادی دنده‌های قفسه سینه (به عنوان مثال دیاستوماتومیلیا)
  • بنابراین متخصصان این نوع از اسکولیوز را اسکولیوز مادرزادی می‌نامند.

اسکولیوز میوپاتیک

 در این وضعیت انحناهای غیرطبیعی ستون فقرات، ناشی از بیماری‌های عضلانی (از جمله بیماری‌های ضعف عضلانی ارثی) است. شایع‌ترین نوع دیستروفی عضلانی، دیستروفی دوشن است که در آن پروتئین‌های عضلانی خاصی تولید نمی‌شود. در نتیجه کودکان در سال‌های اولیه زندگی از افزایش ضعف عضلانی و آتروفی عضلانی رنج می‌برند. بیش از نیمی از بیماران مبتلا به دیستروفی عضلانی دوشن در دوره دیستروفی دوشن، بیشتر در سنین نوجوانی و پس از از دست دادن توانایی راه رفتن، به اسکولیوز مبتلا می‌شوند.

همچنین ممکن است در موارد شدید آرتروگریپوزیس، ابتلا به اسکولیوز اتفاق بیفتد. این بیماری نوعی سفتی مفاصل مادرزادی است که ناشی از ایجاد تغییرات در تاندون‌ها، عضلات و بافت‌های پیوندی می‌باشد.

اسکولیوز نوروپاتیک 

در این نوع از اسکولیوز، آسیب به سیستم عصبی منجر به انحنای ستون فقرات می‌شود. در این وضعیت ماهیچه‌هایی که ثبات ستون فقرات را فراهم می‌کنند، عضلات شکم و کمر دیگر به شکل طبیعی خود عمل نمی‌کنند. این امر باعث ایجاد عدم تعادل می‌شود. در این وضعیت انحنای ستون فقرات در طرف لاغرتر عضلات است.

در کنار موارد دیگر، بیماری‌های سیستم عصبی که در ادامه می‌آیند نیز منجر به اسکولیوز می‌شوند:

  • میاستنی گراویس (فلج عضلانی) میاستنی گراویس، بیماری شطرنج باز مشهور کاستا مکینگ بود.
  • التهاب ویروسی ریسمان نخاعی (میلتیس)
  • آسیب مغزی در دوران کودکی (به عنوان مثال فلج مغزی شیرخوار)
  • بیماری‌های عصبی همراه با آسیب یا از بین رفتن سلول‌های عصبی (به عنوان مثال: آتروفی عضلانی نخاعی همراه با انحطاط مسیر عصبی ثانویه به عضلات)
  • انحنای ستون فقرات به دلیل احتباس مایع مغزی نخاعی (سیرنگومیلیا)
  • رشد توده‌های بدخیم یا خوش خیم (به عنوان مثال تومورهای نخاعی)

سایر دلایل اسکولیوز

ممکن است سوانح و تصادفات نیز باعث بروز اسکولیوز شوند. این نوع از اسکولیوز ناشی از آسیب‌های قبلی می‌تواند به عنوان مثال پس از شکستگی مهره‌ها، سوختگی یا آسیب‌های ریسمان نخاعی رخ دهد. علاوه بر این ممکن است برخی مداخلات پزشکی مانند گرفتن اشعه یا لامینکتومی نیز باعث انحنای ستون فقرات شوند. در حالت دوم احتمالاً قسمتی از استخوان مهره (قوس مهره احتمالاً همراه با زائده خاری) برداشته می‌شود.

متخصصان چنین گمان می‌کنند که اسکولیوز نیز می‌تواند مانند بسیاری از بیماری‌ها ارثی باشد. در ۹۷ درصد موارد، بیماری در خانواده وجود داشته است. همچنین در میان دوقلوهای همسان معمولاً  در ۷۰ درصد موارد هر دو کودک از اسکولیوز رنج می‌برند. از آنجا که اسکولیوز با افزایش سن شدت پیدا می‌کند، محققان تصور می‌کنند که نهایتاً تأثیرات ناشی از انحطاط و فرسایش (تغییرات دژنراتیو) نیز در شدت آن تاثیر دارد.

اسکولیوز: علائم 


 اسکولیوز در بیشتر موارد صرفاً یک مشکل زیبایی است. با این حال هرچه مدت زمان بیشتری درمان نشده باقی بماند، احتمال ایجاد درد در طول دوره بیماری بیشتر نیز می‌شود. علائم برجسته آن همیشه به شدت انحنای کمر بستگی دارد. علائم ظاهری اسکولیوز که با چشم غیر مسلح قابل دیدن هستند عبارتند از:

  • ارتفاع متفاوت شانه‌ها
  • انحراف یا بیرون زدگی ستون فقرات از یک طرف
  • شیب سر

در اسکولیوز بسیار شدید اغلب عارضه‌ای که «کوهان در دنده‌های سمت تحدب» نامیده می‌شود. ایجاد می‌گردد و برآمدگی عضلات در ناحیه گردن و پایین کمر مشاهده می‌شود. افراد مبتلا به این وضعیت در نتیجه شدت پیدا کردن علائم ناشی از فرسایش و انحطاط، دچار مشکلات شدید ناشی از تنش و درد عضلانی به ویژه از اواسط دهه سوم زندگی می‌شوند. همچنین ممکن است ظرفیت ریه کاهش یافته و تنگی نفس، احساس فشار روی قفسه سینه یا تپش قلب ایجاد شود.

در صورت داشتن هریک از این علائم در شرایط اولیه بهتر است به پزشک مراجعه کنید. تشخیص زودهنگام از بدتر شدن وضعیت اسکولیوز پیشگیری می‌­کند. پیشگیری اسکولیوز با دستورالعمل‌­های پزشک متخصص نگرانی شما را حل می­کند.

معاینه‌های کنترل 


معاینه‌های کنترل

اگر تصویر شما بر این است که دچار انحنای ستون فقرات هستید و برایتان مشکل ساز شده است حتما برای تشخیص دقیق به سراغ متخصص بروید. تشخیص زودهنگام در پیشگیری از میزان انحنای اسکولیوز بسیار موثر است.

  • پزشک بسته به شدت اسکولیوز، به طور مداوم انحنای کمر شما را بررسی می‌کند. انحنای کمتر از ۲۰ درجه در ستون فقرات کودکان، تقریباً هر ۳ تا ۶ ماه یکبار از نزدیک توسط پزشک معاینه می‌شود.
  • اگر پزشک به افزایش انحنای ستون فقرات کودک مشکوک باشد، انجام آزمایش اشعه ایکس را سفارش می‌کند. موارد اسکولیوز بالای ۲۰ درجه حداقل سالی یک بار با آزمایش عکسبرداری با اشعه ایکس بررسی می‌شوند. معاینات بالینی نیز حداقل هر ۶ ماه یکبار به عنوان بخشی از درمان اسکولیوز انجام می‌شوند.
  • پس از اتمام رشد در صورتی که زاویه کوب کمتر از ۲۰ درجه باشد، دیگر نیازی به کنترل بیشتر نیست. در موارد اسکولیوز با زاویه ۲۰ تا ۴۰ درجه که هنوز تحت عمل جراحی قرار نگرفته است، پزشک حدود دو تا چهار سال پس از پایان یافتن رشد، معاینه کنترل را ادامه می‌دهد.
  • اگر انحنای ستون فقرات ۵ درجه افزایش پیدا کرده باشد، بررسی‌های بعدی نیز انجام می‌شود. اگر افراد بزرگسال از اسکولیوز بیشتر از ۴۰ درجه رنج ببرند، دستورالعمل‌های بررسی سالیانه توصیه می‌شود.
  • اگر فرد مبتلا به اسکولیوز عمل جراحی انجام داده باشد، پس از سفت شدن و ثبات ستون فقرات و کاهش یافتن زاویه کوب به کمتر از ۴۰ درجه، تا دو سال پس از انجام عمل معاینه مداوم لازم نیست.

پیشگیری از اسکولیوز و درمان


می‌توان به صورت محافظه‌کارانه با استفاده از فیزیوتراپی ، از شدت یافتن اسکولیوز پیشگیری کرد یا با بستن بریس و عمل جراحی در موارد شدیدتر، اسکولیوز را درمان نمود. درمان اسکولیوز باید در سریعترین زمان ممکن بلافاصله پس از تشخیص آغاز شود. انتخاب روش درمانی به شدت اسکولیوز، علت و محل انحنای ستون فقرات و همچنین سن و وضعیت جسمانی بیمار بستگی دارد. معمولاً برای اسکولیوز خفیف، فیزیوتراپی کافی است. در حالی که پزشکان اشکال شدیدتر اسکولیوز را با بریس اسکولیوز درمان می‌کنند. اگر انحنای کمر بسیار شدید باشد، جراحی می‌تواند کمک کند.

پزشکان با درمان خمیدگی ستون فقرات، تلاش می‌کنند همراه با متخصصان دیگری مانند فیزیوتراپیست‌ها اطمینان حاصل کنند که اسکولیوز کمتر شده یا حداقل پیشروی نمی‌کند. اگر درمان اسکولیوز بتواند انحنای ستون فقرات را کاهش دهد، پزشکان از طریق مراحل درمانی بعدی اطمینان حاصل می‌کنند که این موفقیت حفظ شود. در کودکان و نوجوانان، دستورالعمل‌ها هدف مشخصی دارند: زاویه کوب باید در هنگام کامل شدن رشد، زیر ۴۰ درجه باشد. متخصصان معتقدند اگر این هدف با موفقیت برآورده شود، دیگر نیازی به درمان جراحی اسکولیوز نخواهد بود.

برای کنترل درد و پیشگیری از اسکولیوز پیشرفته، درمان­های زیر ضروری است:

درمان درد 

درد اسکولیوز در ناحیه کمر، گردن یا شانه‌ها و همچنین سردردهای همراه آن معمولاً با قرص‌های مسکن خوراکی درمان می‌شوند گاهی اوقات نیز چسب‌های کاهش دهنده التهاب نیز کمک می‌کنند. تزریق بی‌حسی موضعی در کمر تنها در موارد درد شدید انجام می‌شود. این نوع از دردهای شدید در زمینه اسکولیوز، به عنوان مثال به دلیل آسیب دیدگی ستون فقرات و اعصاب ستون فقرات رخ می‌دهند.

بریس اسکولیوز 

بریس اسکولیوز

بریس اسکولیوز برای انحناهای شدیدتر ستون فقرات در کودکان (زاویه کوب ۲۰ تا ۵۰ درجه) استفاده می‌شود. این نوع از بریس‌ها اغلب برای  اسکولیوزی که ناشی از بیماری‌های زمینه‌ای شدید و جدی نباشد (اسکولیوز مالفورمیشن، بیماری های عصبی یا عضلانی و غیره) نتایج بسیار خوبی به همراه دارند. بریس (ارتز) از پلاستیک ساخته شده و دارای پدهای فشاری یک دست و فضاهای آزاد (نواحی انبساط) است.

  • بریس‌ها به صورت سفارشی همراه با بندهای ولکرو که به بدنه متصل شده‌اند، ساخته می‌شوند و به گونه‌ای طراحی شده‌اند که ستون فقرات را به شکل طبیعی خود بازگردانند. ارتز باید ۲۲ تا ۲۳ ساعت در روز پوشیده شود. بریس‌های اسکولیوز مختلف بسته به ارتفاع انحنای اصلی کمر ، در دسترس هستند.
  • دختران می‌توانند بسته به چرخه عادت ماهیانه خود در حدود دو تا سه سال پس از اولین عادت ماهیانه، به تدریج زمان پوشیدن روزانه بریس را کاهش دهند. در پسران ابتدا فرد باید به درجه خاصی از بلوغ اسکلتی (سطح ۴ یا ۵ ریسر) برسد. به طوری که دیگر انتظار رشد بیشتر ستون فقرات وجود نداشته باشد.
  • پوشیدن بریس برای افراد بزرگسال مزایای اندکی دارد. زیرا رشد استخوان‌های آنها قبلا کامل شده است. با این وجود ارتزها برای افراد در سنین بالاتر نیز استفاده می‌شوند. به عنوان مثال برای تثبیت و در نتیجه کاهش روند پیشروی بیماری.
  • علاوه بر این، انجام تمرینات منظم ژیمناستیک از درمان موفقیت آمیز اسکولیوز با ارتز پشتیبانی می‌کند.

تحریک عصب الکتریکی از راه پوست (TENS

تحریک عصب الکتریکی از راه پوست (TENS) گاهی به درد اسکولیوز کمک می‌کند. این روش شامل استفاده از الکترودها روی سطح پوست ناحیه دردناک است. این الکترودها تکانه‌های الکتریکی خفیفی را آزاد می‌کنند که به اعصاب عمیق زیر پوست اثر می‌کنند. این تکانه‌های الکتریکی از این طریق، انتقال درد توسط اعصاب به مغز را مهار می‌کنند. شبکه اسکولیوز آلمان همچنین درمان طب سوزنی را بخشی از درمان جامع اسکولیوز می‌داند. همچنین گفته می‌شود که این روش در برخی بیماران باعث کاهش درد می‌شود.

ورزش

ورزش‌های فیزیوتراپی  برای پیشگیری از  شدت یافتن اسکولیوز در موارد انحنای خفیف ستون فقرات کمک می‌کنند. این ورزش‌ها باید باعث اصلاح موقعیت وضعی بدن شوند. علاوه بر انجام حرکات فیزیوتراپی، ورزش‌هایی برای اسکولیوز نیز وجود دارند که بیمار می‌تواند در خانه انجام دهد. مزایای استفاده از این ورزش‌ها برای پیشگیری از  اسکولیوز عبارتند از:

  • بهبود موقعیت وضعی بدن
  • تقویت عضلات
  • کاهش انحنای ستون فقرات به سمت جلو و عقب
  • بهبود عملکرد ریه و قلب

حرکت پلانک

حرکت پلانک

چندین راه مختلف برای انجام این ورزش وجود دارد اما تمام آنها به تقویت عضلات مرکزی و عضلات شکم کمک می‌کنند. با این حال افراد مبتدی باید ورژنی از این ورزش را انجام دهند که در آن وزن بدن روی ساعدها و نوک پنجه پا نگه داشته می‌شود.

سر را به سمت پایین و بدن خود را بالا نگه دارید. شکم و پاها را بلند کنید، به نحوی که با زمین در تماس نباشند. سپس عضلات خود را منقبض کرده و برای یک دقیقه در حالی که عمیق تنفس می‌کنید در این وضعیت باقی بمانید و در نهایت یک دقیقه استراحت کنید و ۳ بار این مراحل را تکرار نمایید.

به خاطر داشته باشید که باید بدن شما کاملاً صاف باشد و موازی با زمین قرار گرفته باشد. زانوهای خود را خم نکنید و کمر خود را پایین نیاورید.

سگ- پرنده

سگ پرنده

این ورزش یکی از بهترین حرکات برای پیشگیری از اسکولیوز است. شما برای پشتیبانی از شکم خود به یک توپ ورزشی احتیاج دارید. روی این توپ دراز بکشید و با انگشتان پا وزن بدن خود را پشتیبانی کنید. حالا پای چپ و دست راست خود را به سمت بالا بیاورید. ۳ ثانیه در این وضعیت باقی بمانید. سپس آنها را پایین بیاورید و دست چپ و پای راست خود را بلند کنید. ۳ ثانیه دیگر در این وضعیت باقی بمانید و سپس به موقعیت اولیه خود بازگردید. ۱۰ بار این حرکات را روی هر طرف بدن خود تکرار کنید. به خاطر داشته باشید که شکم خود را با توپ ثابت کنید تا نیفتید و به خود صدمه نزنید. انجام این حرکت به تقویت ماهیچه‌های کمر و همچنین عضلات شکم شما کمک می‌کند.مهم است که به خاطر داشته باشید هنگام خم کردن آرنج، عمل دم و و هنگام صاف کردن دست‌ها، عمل بازدم را انجام دهید.

حرکت درخت

حرکت درخت

این حرکت یوگا برای پیشگیری از اسکولیوزیس و درمان آن بسیار عالی است. برای شروع اطمینان حاصل کنید که پاهای خود را به عرض شانه باز کرده‌اید، وزن بدن خود را روی پای راست بیندازید و مچ پای چپ خود را خم کنید. مچ پای چپ را با کف دست‌ها بگیرید.

سپس کف پای چپ خود را به سمت داخل عضلات ران راست خود قرار دهید. کف دست‌ها را روی یکدیگر قرار داده و آرنج ها را خم کنید و بازوها را به سمت سر ببرید. سعی کنید بدن خود را روی پای راست متعادل کنید. بین ۳۰ ثانیه تا یک دقیقه در این وضعیت باقی بمانید و ۵ بار آن را روی هر طرف بدن تکرار کنید.

چهار ورزش فوق برای اسکولیوز، از  شدت یافتن علائم پیشگیری می‌کنند. با این حال اگر متوجه شدید که درد شما شدیدتر می‌شود، فورا به پزشک خود مراجعه کنید. آن‌ها بهترین مجموعه حرکات را برای درمان مشکل شما توصیه خواهد کرد.

 درمان جراحی اسکولیوز 

در برخی موارد درمان محافظه کارانه اسکولیوز ( فیزیوتراپی، بستن بریس) کافی نیست و شما نمی‌توانید از طریق آنها از پیشرفت اسکولیوز جلوگیری کنید. اگر اسکولیوز به طور مداوم بدتر می‌شود و انحنای کمر بسیار قابل ملاحظه است، پزشکان معمولاً عمل جراحی را برای درمان اسکولیوز توصیه می‌کنند. پزشکان چندین عامل مختلف را در نظر می‌گیرند:

  • شدت انحنای ستون فقرات ( زاویه کوب ناحیه لامبر در حدود ۴۰ درجه و ۵۰ درجه انحنای ستون فقرات در ناحیه قفسه سینه)
  • پیشرفت سریع و فرسایش ناگهانی
  • سن بیمار (در صورت امکان نباید سن بیمار کمتر از ۱۰ سالگی یا ۱۲ سالگی باشد)
  • وضعیت عمومی بدن ( فشار جسمانی درد مداوم)

یکی از اهداف درمان جراحی، پیشگیری از سفت شدن ناشی از اسپوندیلوزیس است. در وضعیت اسپوندیلوزیس بدن برای جبران افزایش فشار، در لبه‌های مهره‌های ستون فقرات ماده استخوانی ایجاد می‌کند. با این حال این زائده‌های استخوانی می‌توانند مجاور یکدیگر رشد کرده و از طریق ایجاد پل استخوانی باعث سفت شدن ستون فقرات شوند. از طریق درمان جراحی می‌توان از تاثیر احتمالی آنها روی سیستم قلبی عروقی و عملکرد ریه پیشگیری کرد.

در حقیقت در طول عمل جراحی، جراح بخش آسیب دیده ستون فقرات را در معرض دید خود قرار می‌دهد. این عمل از جلو از طریق قفسه سینه یا حفره شکم یا از کمر انجام می‌شود. هدف مشترک تمام جراحی‌های درمان اسکولیوز، کشش ستون فقرات و کاهش چرخش آن است. علاوه بر این پزشک ستون فقرات را با استفاده از ابزارهایی مانند پیچ و میله تثبیت می‌کند.

 آیا می‌توان از اسکولیوز بارداری پیشگیری کرد؟


بر خلاف بسیاری از ترس‌ها، اسکولیوز بر بارداری تاثیر منفی نمی‌گذارد. تفاوتی ندارد که بیمار به صورت محافظه کارانه ( از طریق فیزیوتراپی یا بستن بریس) تحت درمان قرار گرفته باشد یا از طریق جراحی؛ افراد مبتلا به اسکولیوز نیز می‌توانند مانند تمام زنان باردار دچار کمر درد عمیق و شدید شوند. اما افزایش زاویه کوب بر اثر بارداری هنوز ثابت نشده است. انجام حرکات اصلاحی مناسب و تحت نظر متخصص فیزیوتراپی در پیشگیری از اسکولیوز بارداری کمک زیادی می‌کند.

 نکته ­ی آخر


بریس اسکولیوز

در مجموع نکات زیر در پیشگیری از اسکولیوز نفش حیاتی را ایفا می­کنند:

  • انجام تصویر برداری از ستون فقرات در صورت داشتن هر گونه علائم درد، خشکی و ناتوانی در کمر و ستون فقرات می­تواند از عارضه اسکولیوز پیشگیری کند.
  • استفاده از بریس­های طبی در صورت داشتن کمر درد و یا بعد از جراحی با تجویز پزشک در پیشگیری از اسکولیوز مهم هستند.
  • کوله پشتی و کیف­های استاندارد و از استفاده از هر دو شانه بطور یکسان از اسکولیوز پیشگیری می­کند
  • اصلاح وضعیت و پوزیشن صحیح در حالت نشستن و ایستادن به نوعی از فاکتورهای اصلی پیشگیری از اسکولیوز می­باشد.
  • خودداری از بلندکردن اجسام سنگین با یک دست

مقالات اخیر :

مطالب مرتبط :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
شما برای ادامه باید با شرایط موافقت کنید

فهرست
Call Now Buttonتماس