فیزیوتراپی ستون فقرات کمر و گردن بعلت آسیب مهره، دیسک و سیاتیک

درد ستون فقرات یکی از شایع ‌ترین مشکلاتی از که باید برای درمان آن به متخصص فیزیوتراپی مراجعه کرد. در اکثر موارد متخصص فیزیوتراپی می‌تواند به بیمار کمک کند اما در همه موارد بررسی مشکل بیمار، انجام ارزیابی‌های اولیه و طراحی یک برنامه درمانی مناسب کاملا ضروری و حیاتی است. هرچه مدت بیشتری از از شروع مشکل شما بگذرد احتمال عود مجدد آن افزایش خواهد یافت به علاوه درد به دست‌ها و پاها نیز منتقل می‌شود و باعث بدتر شدن علائم شما خواهد شد. در صورتی که شما هر گونه علامتی مبنی بر درگیر شدن عصب دارید از قبیل ضعف، بی حسی و سوزن سوزن شدن دست و پا باید فوراً به پزشک مراجعه کنید زیرا احتمال بدتر شدن مشکل شما و طولانی شدن دوران درمان وجود دارد. فیزیوتراپی در اکثر موارد می‌تواند به کنترل درد ستون فقرات کمک کند. الگوهای بیومکانیکی و مدالیته‌هایی از قبیل به حرکت در آوردن مفصل، درمان دستی، ورزش درمانی، ماساژ بافت نرم، تراکشن و آموزش به بیمار از جمله موارد سودمندی هستند که به کسب نتایج بهتر کمک می‌‌کنند. انجام دادن اقدامات خود مراقبتی نیز در بهبود شرایط شما کمک کننده است.

متأسفانه، عملکرد بیماران در پاسخ به فیزیوتراپی ممکن است متفاوت باشد. پزشک می‌تواند برای بررسی مشکل ستون فقرات از روش‌های تشخیصی پیشرفته مانند آزمایش خون، سی تی اسکن یا اسکن ام آر آی استفاده کند. با این حال، اگر هیچ اختلال جدی مانند عفونت یا سرطان تشخیص داده نشود، پزشک ممکن است از داروهای خوراکی، داروهای تزریقی یا عمل جراحی برای کنترل درد استفاده کند. باید توجه داشت که هیچ روشی تضمین نمی‌کند که در همه موارد بهبودی بیمار را فراهم آورد. با این حال، استفاده از فیزیوتراپی به عنوان یک روش درمانی مکمل می‌تواند در اکثر موارد بهبود وضعیت بیمار را تسهیل کند.

فیزیوتراپی تخصصی ستون فقرات 

اگرچه ممکن است با جستجویی ساده در اینترنت اطلاعات خوبی درباره درد ستون فقرات به دست آورید، اما بهترین راه برای کنترل درد این است که به متخصص فیزیوتراپی مراجعه کنید. باید بدانید که در بروز درد ستون فقرات عوامل متعددی نقش دارند و تقریباً 80 درصد موارد علت دقیق درد ستون فقرات مشخص نیست. به عبارت دیگر، هیچ کس نمی‌تواند به طور دقیق بگوید کدام ساختارهای ستون فقرات آسیب دیده است. متخصص فیزیوتراپی معمولاً از روش‌های تشخیصی بیومکانیکی استفاده می‌کند تا بتواند نقاط و ساختارهای ستون فقراتی که مشکل دارند را شناسایی کند. هدف اصلی فیزیوتراپی کاهش درد و بهبود عملکرد حرکات ستون فقرات است و می‌تواند به تعداد زیادی از بیماران کمک کند. اغلب تشخیصی که برای افراد مبتلا به درد ستون فقرات قائل می‌شود، این است که کمر یا گردن شما از محل خود خارج شده است. اما باید توجه داشته باشید که این ادعا تاریخی است و ممکن است پزشک برای تأیید آن اقدامات لازم را انجام دهد. مراجعه به پزشک نه تنها به معنای تشخیص علت درد ستون فقرات است، بلکه به شما کمک می‌کند تا یک برنامه درمانی مناسب را دنبال کنید. هنگامی که به متخصص فیزیوتراپی مراجعه می‌کنید، او پس از ارزیابی وضعیت شما، یک برنامه تخصصی برای شما طراحی خواهد کرد.

کاربرد و مزایای فیزیوتراپی ستون فقرات 

امروزه فیزیوتراپی بعنوان یک روش درمانی بدون عوارض و موثر برای کاهش درد و بهبود بسیاری از آسیب­‌ها و مشکلات ستون فقرات از جمله موارد زیر شناخته شده است:

درد پایین کمر 

درد پایین کمر می‌تواند دلایل مختلفی از قبیل کشیدگی عضله تا نشستن به مدت طولانی داشته باشد. درد پایین کمر اغلب منجر به درد در پاها نیز خواهد شد. شایع ترین علت درد در قسمت پایین گرفتگی عضله یا رباط است برخی از علل درد مزمن پایین کمر به شرح زیر می‌باشند:

• بیرون زدگی دیسک کمر 
• بیماری تحلیل برنده دیسک
• عملکرد نامناسب مفصل فاست
• عملکرد نامناسب مفصل ساکروایلیاک
• تنگی کانال نخاعی
• اسپوندیلولیستزیس
• استئوآرتریت
• ضربه یا آسیب دیدگی

 انواع مختلفی از تمرینات ورزشی در فیزیوتراپی وجود دارد که صرف نظر از موقت یا مزمن بودن درد، به تسکین آن کمک می‌کنند. تمرینات ورزشی کششی برای تعداد بسیار زیادی از افراد به ویژه افرادی که به علت فعالیت‌های روزمره و امور کاری دچار درد کمر شده ‌اند مناسب می‌باشد. نشستن پشت میز به مدت طولانی و استفاده از صندلی نامناسب یا خوابیدن تشک نامناسب می‌‌تواند باعث بروز درد پایین کمر شود یا درد کمر را بدتر نماید.

سیاتیک  

سیاتیک، یکی از علل محتمل درد ستون فقرات است که ممکن است باعث درد انتشاری به سمت ران، باسن و پا شود. این حالت به دلیل فشار یا التهاب عصب سیاتیک ایجاد می‌شود که این عصب از پشت ساق پا به سمت پایین امتداد می‌یابد. سیاتیک ممکن است علائمی نظیر بی‌حسی، سوزن‌سوزن شدن، سوزش و حتی احساس ضعف را به همراه داشته باشد. این اختلال معمولاً باعث درد در یک طرف بدن می‌شود و وقتی فرد نشسته است، درد او شدت می‌یابد.

 درد قسمت بالای کمر  

درد قسمت بالای کمر و کاهش درد در پایین کمر امری رایج است که بسیاری از افراد را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این ناحیه از کمر نسبت به ناحیه لومبار کمتر آسیب می‌بیند، اما این به معنای عدم وقوع مشکل برای شما نیست. درد قسمت بالای کمر معمولاً ناشی از التهاب عضلانی یا مشکلات مرتبط با مفاصل ستون فقرات در ناحیه قفسه سینه است. در برخی موارد، درد بالای کمر به علت یک مشکل حاد رخ نمی‌دهد، اما می‌تواند منجر به احساس درد و التهاب شود. این درد ممکن است منجر به سفتی، ناراحتی یا گاهی اوقات درد تیرکشنده در یک طرف بدن شود و ممکن است به بازوها، قفسه سینه و پایین بدن انتشار یابد.

بعضی از علل درد قسمت بالای کمر عبارتند از:

• نامناسب بودن حالت بدن
• برداشتن اشیا به طرز نامناسب
• استفاده بیش از حد از کمر
• آسیب دیدگی ناشی از ورزش، تصادفات خودرو یا موتورسیکلت

هدف اصلی از انجام فیزیوتراپی در قسمت بالای کمر بهبود انعطاف‌پذیری، قدرت، پایداری و دامنه حرکت آن است. برای برخی از افراد که نامناسب بودن حالت بدن عامل اصلی درد در قسمت بالای کمر است، متخصص فیزیوتراپی به آنها کمک می‌کند تا به اصلاح حالت بدن خود بپردازند. متخصص فیزیوتراپی با توجه به شرایط بیمار، یک برنامه مناسب ورزشی طراحی می‌کند که به نیازهای فرد پاسخ می‌دهد.

آسیب دیدگی ناشی از ورزش  

تعداد زیادی از افراد پس از آسیب دیدگی در فعالیت‌های ورزشی دچار درد ستون فقرات خواهند شد. اگر چه ورزش کردن به سلامت بدن کمک می‌کند همیشه احتمال آسیب دیدن وجود دارد ممکن است شما دچار کشیدگی عضله، آسیب دیدگی رباط، تحت فشار قرار گرفتن مفاصل، زمین خوردن یا سایر انواع آسیب دیدگی شوید. آسیب دیدگی ناشی از فعالیت ورزشی می‌تواند ناراحت کننده باشد زیرا باعث می‌‌شود شما نتوانند مانند گذشته فعالیت جسمانی داشته باشید به ویژه اگر به تازگی در حال انجام یک فعالیت ورزشی جدید هستید یا آنکه قصد دارید به صورت حرفه ای ورزش کنید. هنگامی ‌که شما به بدن خود آسیب می‌رسانید فیزیوتراپی می‌تواند به بهبود کمر شما کمک نماید تا هرچه سریع تر به انجام فعالیت ورزشی مورد علاقه خود بپردازید.

انواع روش‌­های فیزیوتراپی ستون فقرات و مفاصل

از رایج ترین و کاربردی ترین روش­‌های بکاربرده شده در فیزیوتراپی می‌­توان به موارد زیر اشاره کرد:

حرکت دادن ستون فقرات  

این روش در ناحیه ستون فقرات فقط باید توسط پزشک متخصص انجام شود تا ریسک بروز هرگونه آسیب احتمالی به حداقل برسد. حرکت دادن ستون فقرات یک روش غیر تهاجمی و بسیار موثر برای بهبود سفتی گردن و کمر، و کاهش درد در هنگام راه رفتن است. این روش برای کاهش درد، افزایش دامنه حرکات مفاصل و بهبود قدرت عضلات توصیه می‌شود. با توجه به نوع و شدت مشکل ایجاد شده، سطح درد و ماهیت اختلالی که شما با آن مواجه هستید پزشک از حرکت دادن ستون فقرات استفاده خواهد کرد. این روش برای مواردی که شما دچار سفتی بیش از حد گردن و کمر هستید یا از دیسک کمر، یا سیاتیک هستید یا در هنگام راه رفتن دچار درد می‌شوید استفاده خواهد شد. درد عصب به دست و پا منتقل می‌‌شود و می‌‌توان به کمک این روش به کنترل آن پرداخت.

 درمان دستی در ناحیه ستون فقرات  

درمان دستی ستون فقرات فقط در کلینیک و توسط متخصص باتجربه انجام خواهد شد. درمان دستی یکی از روش‌های درمانی بسیار موثر برای تسکین درد گردن و ستون فقرات ناحیه قفسه سینه، درد دنده، درد قسمت پایین کمر و لگن محسوب می‌شود. از درمان دستی برای کاهش درد و افزایش توانایی حرکتی مفصل و افزایش قدرت ساختار عضلانی ستون فقرات استفاده می‌شود. درمان دستی پس از عمل جراحی به عنوان یک روش بسیار مناسب برای رفع مشکلات بیمار در نظر گرفته می‌شود. تروما یکی از دلایل شایع درد پایین کمر است البته نامناسب بودن حالت بدن در هنگام راه رفتن نیز در بروز درد پایین کمر و عملکرد نامناسب مفاصل ستون فقرات نقش دارد.

 طب سوزنی  

طب سوزنی یکی از روش‌های درمانی است که خاستگاه آن به چین باستان بر می‌گردد و از آن برای درمان برخی از بیماری‌ها استفاده می‌شود. در این روش تعدادی سوزن بسیار نازک با دقت وارد ساختارهای بافت نرم بدن می‌شوند تا مسیرهای ورود انرژی به بدن آزاد شود و تعادل در بدن ایجاد گردد. از طب سوزنی به صورت گسترده در فیزیوتراپی و طب فیزیکی استفاده می‌شود زیرا تصور بر این است که این روش باعث می‌شود بافت‌های نرم بدن که به علت تروما و تحلیل رفتگی دچار آسیب دیدگی شده ‌اند به حالت عادی برگردد. نقاط ماشه ای که معمولا تحت عنوان گره در عضلات شناخته می‌شوند رشته‌های بافت عضلانی درد عضلات ستون فقرات هستند و در هنگام لمس سفت به نظر می‌رسند. طب سوزنی به صورت گسترده در طب فیزیکی مورد استفاده قرار می‌گیرد تا امکان کنترل درد عضله و رفع گره‌های موجود در آن امکان پذیر باشد آن میسر باشد.

توانبخشی قبل و بعد از جراحی 

از حس عمقی تحت عنوان توانایی ایجاد تعادل برای انجام فعالیت‌های روزمره یاد می‌‌شود در هنگام فعالیت‌های ورزشی سنگین اهمیت بسیار زیادی پیدا می‌‌کند. این فاکتور در هنگام بروز آسیب دیدگی و پس از آن دچار اختلال می‌شود، از میزان پایداری مفصل می‌کاهد، زمان بروز عکس العمل را مختل می‌‌کند و باعث می‌‌شود ریسک آسیب دیدگی مجدد درآینده افزایش پیدا کند. معمولاً افراد ورزشکار توجه چندانی به فرآیند توانبخشی خود پس از آسیب دیدگی ندارند و برای آنکه هر چه سریع تر فعالیت ورزشی خود را شروع کنند این مسئله را نادیده می‌گیرند.

برنامه ورزشی  

ورزش یک بخش بسیار مهم از فرآیند توانبخشی محسوب می‌شود. ورزش کردن باعث افزایش انرژی و دامنه حرکات بدن، تقویت قدرت عضلات، افزایش انعطاف پذیری و بهبود سلامت قلب و عروق خواهد شد. تمرینات کششی و تقویتی مهمترین بخش از فرایند ورزش درمانی هستند که باعث کاهش درد و تسریع فرآیند بهبود می‌شوند.

 تمرینات تقویت کننده   

تمرینات ورزشی تقویت کننده برای کاهش درد و بهبود عملکرد بدن، افزایش پایداری و جلوگیری از بروز آسیب دیدگی مفید هستند. در تعداد زیادی از بیماری‌ها داشتن فعالیت جسمانی و پیروی کردن از یک برنامه ورزشی که شامل حرکات تقویتی است کمک کننده خواهد بود و می‌تواند نیاز به عمل جراحی را به تاخیر بیاندازد کمک کننده خواهد بود و می‌تواند نیاز به عمل جراحی را به تاخیر بیاندازد. تمرینات ورزشی باید تحت نظر متخصص فیزیوتراپی انجام شوند تا شما به طور دقیق بررسی شوید و در طول درمان و فرایند توانبخشی میزان پیشرفت شما ارزیابی گردد.

 تمرینات ورزشی کششی  

هدف از انجام تمرینات ورزشی کششی افزایش انعطاف پذیری عضلات و بهبود دامنه حرکات مفاصل و بهبود عضلات و بافت‌های نرم مجاور آن از قبیل بافت اسکار و بافت همبند است. حرکات کششی اغلب پس از یک دوره استراحت و عدم فعالیت جسمانی توصیه می‌شوند که بیمار دچار سفتی بیش از حد از عضلات شده است. معمولاً برنامه توانبخشی برای تعداد زیادی از آسیب دیدگی‌ها شامل حرکات کششی است که باعث تسریع فرایند بهبود می‌شود و از بروز آسیب دیدگی در آینده جلوگیری می‌نماید.

 بریس کمر 

تعداد بسیار زیادی از افراد در سراسر جهان در طول خود دچار درد کمر خواهند شد. اگرچه ضرب دیدگی یا برخی از اختلالات ستون فقرات از علل بروز درد کمر محسوب می‌‌شوند گاهی اوقات درد ستون فقرات علت حالت نامناسب بدن یا برداشتن اجسام سنگین به وجود می‌آید. استفاده از بریس کمر یک روش بسیار رایج برای جلوگیری از درد کمر و بهبود ساختار ستون فقرات محسوب می‌شود. بریس کمر باعث می‌شود که کمر شما در بهترین حالت ممکن قرار بگیرد و در هنگام ایستادن و نشستن از وارد شدن فشار به آن جلوگیری گردد. بهتر است شما در هنگام کار کردن، ورزش کردن و شرایط مشابه از بریس کمر استفاده کنید. به خاطر داشته باشید که نباید در تمام طول روز از بریس استفاده کنید زیرا استفاده بیش از حد از آن باعث آتروفی عضلانی و ضعف عضلات مرکز خواهد شد.

تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست 

تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست روشی است که در آن از یک جریان الکتریکی استفاده می‌‌شود تا با تحریک اعصاب حسی باعث تسکین درد شود شود. از روش‌های مختلف تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست برای درمان انواع مختلفی از اختلالات فیزیولوژیکی استفاده می‌شود.

 تحریک الکتریکی عملکردی 

تحریک الکتریکی عملکردی یک فناوری کمک کننده است که از آن برای بهبود عملکرد عضلات پس از آسیب دیدگی ستون فقرات استفاده می‌شود. در این روش از پالس‌های الکتریکی برای تحریک نورون‌ها و رشته‌های عصبی استفاده می‌شود که در هنگام فعالیت جسمانی ضعیف یا فلج شده اند. تحریک الکتریکی عملکردی سابقه طولانی در درمان بیماری‌های استخوان و اختلالات نورولوژیکی دارد و از نیمه در سال ۱۹۶۰ با هدف بهبود توانایی حرکتی اعضای بدن مورد استفاده قرار گرفته است.

بیوفیدبک  

بیوفیدبک روشی است که از تجهیزات خاص برای توضیح دادن برخی از اتفاقات فیزیولوژیکی طبیعی بدن در قالب سیگنال‌های دیداری و شنوایی استفاده می‌کند تا بیمار یاد بگیرد به دستکاری کردن آنها بپردازد. هدف نهایی از انجام بیوفیدبک این است که بیمار با علائم بدن خود آشنا شود و نحوه کنترل آنها را یاد بگیرد. برای این منظور در ابتدا از تجهیزات بیوفیدبک استفاده می‌شود تا بیمار بتواند بعداً بدون آنها به هدف خود دست پیدا کند. بازآموزی سیستم عصبی عضلانی یا بیوفیدبک تراپی فرایندی است که بر پایه تجهیزات پزشکی خاص قرار دارد. تصور بر این است هر رفتاری که ما انجام می‌دهیم از قبیل غذا خوردن یا انجام دادن یک کار ساده مانند منقبض کردن عضله در صورتی به بهترین نحو انجام می‌شود که با تکرار و تمرین همراه گردد.

تراکشن مکانیکی  

تراکشن این روش درمانی است که اغلب برای درمان درد پایین کمر یا درد گردن مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این روش مهره‌ها از هم فاصله می‌گیرد و فضای بین مهره‌ها افزایش پیدا کند تا از سطح درد کاسته شود و علائم نشانه‌هایی که بیمار دارد از بین برود. می‌‌توان تراکشن را به صورت دستی و با حرکات دست انجام داد یا آنکه از دستگاه برای انجام این کار استفاده کرد.

 لیزر درمانی ستون فقرات 

لیزر درمانی یکی از روش‌های محبوب علم پزشکی نوین است که برای درمان انواع مختلفی از بیماری‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. لیزر پرتوان باعث تخریب یا از بین بردن بافت می‌‌شود اما از لیزر کم توان برای کنترل درد، تحریک فرایند ترمیم بافت‌های آسیب دیده و تحریک عملکرد سلولی استفاده می‌شود. به طور کلی از لیزر برای تسکین درد و تسریع فرایند درمان بیماری‌های اسکلتی عضلانی از قبیل درد مزمن یا شدید ناحیه پایین کمر و گردن یا تورم تاندون‌ها استفاده می‌شود. درد لیزر درمانی از لیزر کم توان با طول موج خاص روی سطح بدن استفاده می‌شود. لیزر درمانی باعث تحریک فرایند ترمیم بدن در سطح سلولی و همچنین کاهش التهاب خواهد شد. در نتیجه از میزان درد و تورم کاسته می‌شود و فرایند بهبود پارگی و ضایعات عضلانی کوتاه تر خواهد شد.

شاک ویو تراپی  

شاک ویو تراپی یک روش غیر جراحی نوین برای کنترل درد اسکلتی عضلانی است و از آن در فیزیوتراپی، طب فیزیکی و ارتوپدی استفاده می‌شود طب فیزیکی و ارتوپدی استفاده می‌شود. معمولاً شاک ویو تراپی برای درمان بیماری‌های مزمن عضلات، اختلالات تاندون و درد پایین کمر یا گردن استفاده خواهد شد. بیشترین کاربرد شاک ویو تراپی عبارت است از کنترل درد شانه، اپی کندیلیت، درد پایین کمر، درد تاندون آشیل، تاندونیت کشکک و نقاط ماشه ای. استفاده از شاک ویو تراپی در کنار لیزر پرقدرت باعث می‌‌شود که شما نتایج بهتری را از درمان به دست بیاورید و سرعت فرآیند بهبود افزایش پیدا کند. برخی از افراد شاک ویو تراپی یا لیزر درمانی را انتخاب می‌کنند اما برخی دیگر ترجیح می‌دهند از این دو روش به صورت ترکیبی استفاده نمایند.

 مگنت تراپی  

هدف از انجام مگنت تراپی تسریع فرایند بهبود استخوان و کسب نتایج مطلوب برای و کسب نتایج مطلوب است. در این روش غیر تهاجمی از یک میدان مغناطیسی پالسی و جریان الکتریکی با فرکانس پایین استفاده می‌شود. می‌توان از مگنت تراپی برای کنترل درد قسمت پایین کمر استفاده کرد.

اوزون تراپی

اوزون تراپی شیوه ای تقریبا جدید در پزشکی می­‌باشد که  می‌تواند بسیاری از بیماری‌ها و اختلالات مختلفی را در عضلات و مفاصل آسب دیده بدن درمان کند. کار گاز اوزون تقویت، تنظیم سیستم ایمنی بدن به حالت نرمال و اکسیژن رسانی به ناحیه آسیب دیده می­باشد. 24 ساعت پس از تزریق اوزون بعلت التهاب مفصل ممکن است کمی احساس سوزش و درد داشته باشید که این یک امری طبیعی است و جای نگرانی نمی­باشد.